De methode van je onderzoek beschrijven
In je methode beschrijf je hoe je onderzoek deed: de onderzoeksvorm, wie meededen en hoe je ze vond, hoe je gegevens verzamelde en hoe je ze analyseerde. Je schrijft in de verleden tijd, en zo precies dat een ander je onderzoek kan herhalen.
Wat erin hoort
Je methode verantwoordt hoe je aan je antwoord kwam. Daarmee kan een lezer nagaan of je onderzoek deugt (Baarda et al., 2021). Beschrijf het zo dat een ander je onderzoek kan herhalen: dat is de kern van betrouwbaar onderzoek (Verhoeven, 2022, p. 30).
- Onderzoeksvorm. Kwalitatief, kwantitatief of beide, en waarom dat bij je vraag past. Zie kwalitatief of kwantitatief.
- Deelnemers. Wie meededen, hoeveel, waarom zij, en hoe je ze vond. Zonder namen of herkenbare details: jongeren van 17 uit één instelling.
- Instrument. Je topiclijst, vragenlijst of observatieschema, en hoe die volgt uit je theoretisch kader.
- Verloop. Wanneer en waar je de gegevens verzamelde, hoe lang dat duurde, en of je opnam.
- Analyse. Hoe je de gegevens ordende: coderen per deelvraag, tellen, een programma dat je gebruikte.
- Kwaliteit en ethiek. Wat je deed om je onderzoek betrouwbaar en valide te maken, en hoe je toestemming vroeg.
Heb je meer deelvragen met elk een eigen methode, beschrijf dan per deelvraag wat je deed. Een literatuuronderzoek, interviews of een enquête krijgen elk een eigen alinea.
In de verleden tijd
In je plan van aanpak schreef je wat je ging doen. In je scriptie is het gedaan, dus je methode staat in de verleden tijd.
Nog in de tijd van je plan
- Nu
- Ik ga interviews afnemen met jongeren van 17 en hun mentoren.
- Zo moet het
- Ik nam interviews af met jongeren van 17 en hun mentoren.
Zo stond het in je plan van aanpak. Haal je die tekst naar je scriptie, zet hem dan in de verleden tijd.
Twee dingen blijven in de tegenwoordige tijd: wat een bron zegt (Verhoeven beschrijft) en wat in je bijlage staat (de topiclijst staat in Bijlage A).
Je interviews beschrijven
Hield je interviews? Een alinea over je interviews noemt het aantal, de deelnemers, de werving, de duur, de topiclijst, de toestemming en de verwerking. Vul dit voorbeeld aan met je eigen gegevens:
Voorbeeld voor je methode
Ik nam [aantal] semigestructureerde interviews af met [wie, zonder namen]. Ik vond hen via [hoe]. De interviews duurden [duur] en vonden plaats in [maand en jaar]. Ik gebruikte een topiclijst die volgt uit de kernbegrippen in hoofdstuk 2 (zie Bijlage A). Alle deelnemers gaven vooraf toestemming voor de opname. Ik werkte de opnames letterlijk uit en codeerde ze per deelvraag.
In je resultaten noem je deelnemers anoniem: Deelnemer C gaf aan dat ... Je eigen interviews krijgen geen verwijzing en staan niet in je bronnenlijst. Hoe je een interview opzet en uitwerkt, lees je in een interview afnemen. Werkte je met een enquête of observatie, kijk dan bij een enquête maken of observeren.
AI bij je analyse
Gebruikte je een AI-tool bij je analyse, bijvoorbeeld om codes te ordenen of een uitwerking samen te vatten? Dan vermeld je dat in je methode. Noem welke tool je gebruikte, waarvoor, de maker en het jaar. Hielp de tool alleen bij het ordenen, dan is een korte zin genoeg:
In je methode
Ik ordende de codes uit de interviews met [naam van de tool] ([maker], 2026). Elke groep codes controleerde ik daarna zelf aan de uitwerkingen.
In je bronnenlijst, als je Claude gebruikte
Anthropic. (2026). Claude [Generatieve AI]. https://claude.ai/new
Let op. Zet geen opnames of uitwerkingen met namen in een AI-tool. Haal eerst alles eruit waaraan iemand te herkennen is, of doe het niet. Vraag je opleiding welke tool je mag gebruiken.
Liet je de tool zelf coderen of analyseren, dan deed hij een deel van je onderzoek. Noem dan ook je prompt, en zet de chat in een bijlage of geef een link naar de chat. Hoe dat eruitziet, lees je bij een vraag bedacht met AI.
Vraagt je opleiding om een verantwoording van je AI-gebruik, dan beschrijf je daar uitgebreider wat de tool deed en wat jij deed. Zie een AI-verantwoording schrijven. De controle loopt AI-vermeldingen nog niet na; kijk die zelf na.
Wat in de bijlagen hoort
Je methode verwijst naar je instrumenten. Die staan in de bijlagen, achter je bronnenlijst:
- je topiclijst, vragenlijst of observatieschema;
- een leeg toestemmingsformulier of de tekst waarmee je deelnemers informeerde;
- je codeboom of een overzicht van je codes, als je opleiding daarom vraagt;
- je AI-verantwoording of de chat, als je AI gebruikte.
Uitwerkingen van interviews zet je er alleen in als je opleiding dat vraagt, en dan zonder namen of herkenbare details. Meer over de vorm lees je in bijlagen in je verslag.
Tabellen in een bijlage. Een tabel in Bijlage A heet Tabel A1, de volgende Tabel A2. In elke bijlage begint de nummering opnieuw.
Veelgestelde vragen
Wat moet er in de methode van mijn scriptie?
Je onderzoeksvorm, wie meededen en hoe je ze vond, je instrument (zoals een topiclijst of vragenlijst), hoe en wanneer je gegevens verzamelde, hoe je ze analyseerde, en hoe je zorgde voor toestemming en anonimiteit.
In welke tijd schrijf ik de methode?
In de verleden tijd, want je onderzoek is gedaan: ik nam interviews af, ik codeerde de uitwerkingen. Wat een bron zegt en wat in je bijlage staat, schrijf je in de tegenwoordige tijd.
Hoe beschrijf ik mijn interviews in de methode?
Noem hoeveel interviews je hield, met wie (zonder namen), hoe je die mensen vond, hoe lang de interviews duurden, welke topiclijst je gebruikte en hoe je ze uitwerkte en codeerde. Meer over het interview zelf: een interview afnemen.
Moet mijn topiclijst in de bijlage?
Ja, meestal. Je noemt hem in je methode, zoals (zie Bijlage A), en zet hem achter je bronnenlijst. Zo ziet je lezer welke vragen je stelde.
Moet ik vermelden dat ik AI heb gebruikt bij mijn analyse?
Ja. Noem in je methode welke AI-tool je gebruikte en waarvoor, met de maker en het jaar, bijvoorbeeld Claude (Anthropic, 2026). Zet de tool ook in je bronnenlijst, en vraag eerst of je opleiding het toestaat.
Lees ook
Deze pagina vermelden
Gebruik je deze uitleg als bron? Zo staat hij in je bronnenlijst. De dag waarop je de pagina las, vul je zelf in.
APAcheck.nl. (2026, 8 oktober). De methode van je onderzoek beschrijven. Geraadpleegd op [datum], van https://www.apacheck.nl/scriptie/methode
Je hele verslag in één keer nalopen?
Je methode noemt vaak bronnen over methoden, zoals een boek over interviewen. De gratis controle kijkt of die in je bronnenlijst staan en of je lijst op alfabet staat.