Een enquête maken voor je onderzoek

Van theorie naar vragen

Maak eerst je vraag scherp, en pas daarna het formulier. Elke vraag in je enquête meet iets uit je theoretisch kader. Een begrip meetbaar maken heet operationaliseren; Verhoeven (2022) wijdt er een eigen hoofdstuk aan, met een paragraaf over vragenlijsten.

Een voorbeeld. Je kiest voor mantelzorg de definitie: langdurige, onbetaalde zorg voor iemand met wie je een sociale relatie hebt (Rijksoverheid, z.d.). Uit die definitie volgen je vragen:

• Sociale relatie: Voor wie zorg je? Een ouder, een broer of zus, een grootouder, iemand anders.
• Langdurig: Hoe lang zorg je al? Korter dan drie maanden, drie maanden tot een jaar, langer dan een jaar.
• Hoeveel: Hoeveel uur zorgde je vorige week, ongeveer?

De antwoordopties overlappen niet, en elke deelnemer vindt er een die past.

Goede en slechte vragen

Een vraag is goed als iedereen hem op dezelfde manier begrijpt en je antwoord niet stuurt.

Let ook op sociaal wenselijke antwoorden: mensen geven soms het antwoord dat netjes klinkt (Baarda et al., 2021, p. 15). Een anonieme enquête en neutrale vragen helpen daartegen.

Test eerst. Laat drie of vier mensen uit je doelgroep de enquête invullen terwijl ze hardop denken. Je hoort meteen welke vraag ze anders lezen dan jij bedoelde.

Antwoordopties en de Likertschaal

Met een Likertschaal meet je een mening. De deelnemer krijgt een stelling en kiest hoe sterk hij het ermee eens is. Bijvoorbeeld:

Ik kan de zorg goed combineren met mijn opleiding.
Helemaal oneens, oneens, neutraal, eens, helemaal eens.

• Gebruik bij alle stellingen dezelfde schaal.
• Zet stellingen niet allemaal dezelfde kant op, zodat niemand op de automatische piloot invult.
• Geef een uitweg als een stelling niet voor iedereen geldt, zoals niet van toepassing.

Hoeveel respondenten je nodig hebt

Dat hangt af van wat je wilt zeggen. Wil je je uitkomst laten gelden voor een hele groep, zoals alle studenten van je opleiding, dan heb je een willekeurige steekproef nodig die op die groep lijkt (Verhoeven, 2022, p. 32). Die moet ook groot genoeg zijn: een steekproefcalculator rekent uit hoeveel antwoorden je nodig hebt. Wil je alleen een beeld van één organisatie, dan kan een kleinere respons ook bruikbaar zijn.

Verhoeven (2022, p. 33) geeft een voorbeeld: 130 vrijwilligers en klanten van de Voedselbank in Utrecht kregen een vragenlijst, en 39 stuurden hem ingevuld terug. Die respons van 30% was klein, maar de uitkomst was voor de Voedselbank bruikbaar. Bespreek met je begeleider wat voor jouw vraag genoeg is, en noem je respons in je methode.

Een veilig formulier

Gebruik het formulier dat je hogeschool aanbiedt, met je schoolaccount. Dan weet je waar de antwoorden staan en wie erbij kan. Niet alle software voor online enquêtes garandeert dat je gegevens niet voor iets anders worden gebruikt (Baarda et al., 2021, p. 41).

• Vraag niet meer dan je nodig hebt. Een naam of e-mailadres hoort niet in een anonieme enquête.
• Zeg bovenaan waar het onderzoek over gaat, hoe lang het invullen duurt en dat meedoen vrijwillig is.
• Verwijder de antwoorden als je onderzoek klaar is.

Je resultaten in een tabel

Je uitkomsten laat je zien in een tabel of figuur, met een nummer en een titel. Tabel 1 laat zien hoe het voorbeeld van de Voedselbank eruitziet:

De cijfers komen uit een boek, dus staat er een korte verwijzing onder de tabel. Komen alle cijfers uit je eigen enquête, dan staat er niets onder en komt er niets in je bronnenlijst. Getallen in een tabel schrijf je altijd in cijfers, met hooguit twee decimalen en een komma: 3,25. Neem je een tabel over uit een bron, dan begint de regel eronder met Opmerking; in de internationale APA staat daar Note. Meer lees je in tabellen en figuren en getallen in APA.

Veelgestelde vragen