Een AI-verantwoording als bijlage: zo schrijf je hem

Eerst: heeft je opleiding een eigen formulier?

Sommige hogescholen hebben een eigen formulier of een vaste tekst voor AI-gebruik. Heeft je opleiding dat, gebruik het dan. Kijk in je studiehandleiding of vraag het je docent.

Is er niets, of wil je meer laten zien? Dan schrijf je zelf een AI-verantwoording. Dat is een korte bijlage waarin je lezer ziet wat AI deed en wat jij deed. Of je AI mocht gebruiken, bepaalt je opleiding: lees daarover AI gebruiken bij je verslag.

Wat erin staat

Per tool, en per keer dat je hem gebruikte, beantwoord je zes vragen:

1. Welke tool? De naam en de maker, zoals ChatGPT (OpenAI). Eventueel het model.
2. Wanneer? De datum.
3. Waarvoor? Bijvoorbeeld ideeën, een opzet, taal en spelling, samenvatten of een figuur.
4. Waar in je verslag? Het hoofdstuk of de paragraaf.
5. Met welke prompt? De opdracht die je gaf, of de link naar de chat.
6. Wat deed je zelf? Wat je controleerde, veranderde of weggooide.

Zet er ook bij of er tekst van de AI letterlijk in je verslag staat, en waar. En schrijf dat je geen persoonsgegevens in een AI-tool zette, als dat zo is.

Ons advies: kort en concreet. Per gebruik één regel is genoeg, zoals:

ChatGPT (OpenAI), 5 oktober 2026: taal en spelling nagelopen in hoofdstuk 2 en 3. Geen tekst letterlijk overgenomen.

Het sjabloon om te kopiëren

Kopieer het sjabloon naar Word. Wat geel is, vul je zelf in. Heb je meer tools gebruikt, herhaal dan het blok per tool. Is dit je enige bijlage, laat de letter dan weg.

Liever invullen in een formulier? De generator maakt dezelfde bijlage van wat je invult, samen met de vermelding voor je bronnenlijst.

Als bijlage in je verslag

Een AI-verantwoording is een gewone bijlage. Daarvoor gelden drie regels uit APA 7:

Zo zet je hem erin:

1. 1Achter je bronnenlijst. Begin op een nieuwe pagina, met het woord Bijlage en een eigen titel.
2. 2Kies de letter. Is het je enige bijlage, dan heet hij Bijlage, zonder letter. Heb je er meer, dan krijgt hij de letter die past bij waar je hem voor het eerst noemt.
3. 3Noem hem in je tekst. Bijvoorbeeld in je inleiding: Voor taal en spelling is ChatGPT (OpenAI, 2026) gebruikt (zie Bijlage A).
4. 4Zet de tools in je bronnenlijst. Elke tool die je in de bijlage noemt, staat ook in je gewone bronnenlijst. De bijlage krijgt geen eigen lijst.

Meer over bijlagen in het algemeen lees je in bijlagen in je verslag. Hoe je de tool zelf vermeldt, staat bij ChatGPT als bron vermelden.

De chat: in de bijlage of als link

Staat er tekst van AI in je verslag, dan noem je in je tekst ook je prompt. De hele chat mag erbij. Daarvoor heb je twee manieren:

• In de bijlage. Kopieer de chat onder je verantwoording. Je lezer heeft alles op papier.
• Als link. Zet de deellink van de chat in je bronnenlijst, met de datum en de titel van de chat. Dat is korter.

Kies je de link, denk er dan aan dat iedereen met de link de chat kan lezen, ook als je verslag openbaar wordt. Zet er dus niets in wat niet openbaar mag. En de link moet blijven werken: verwijder de chat niet.

Goed om te weten

Schrijf hem bij terwijl je werkt. Noteer na elk gebruik meteen de tool, de datum en je prompt. Achteraf weet je het vaak niet meer precies.

Ook als het klein was. Een spellingcheck met AI hoort er ook in. De gewone spellingcontrole van Word niet.

Gezocht met AI? Gebruikte je AI om bronnen te zoeken, zet dat dan in je verantwoording. De bronnen die je las, vermeld je zelf. Zie bronnen van AI nalopen.

Veelgestelde vragen