AI gebruiken bij je verslag: wat mag, en wat meld je?
Of je AI mag gebruiken, bepaalt je opleiding: kijk dat altijd eerst na. Gebruik je het, dan vermeld je het in je tekst en je bronnenlijst, ook voor spelling: Voor het nalopen van de spelling is ChatGPT (OpenAI, 2026) gebruikt.
Eerst: wat zegt je opleiding?
Of je AI mag gebruiken, en waarvoor, bepaalt je opleiding. Dat verschilt per opleiding, per vak en soms per opdracht. De ene docent vindt een spellingcheck met ChatGPT prima. De andere wil geen AI in een reflectieverslag.
Kijk daarom altijd eerst na wat er mag:
- in de studiehandleiding of de omschrijving van de opdracht;
- in de regels van je opleiding of hogeschool over AI;
- bij je docent of begeleider, als het niet duidelijk is.
Heeft je opleiding een eigen formulier of een eigen vorm voor AI? Gebruik dan die. Wat hieronder staat, is hoe hogescholen APA 7 toepassen als er geen eigen regel is.
Waarom je AI altijd vermeldt
Word, Excel of een rekenmachine vermeld je niet. Die geven dezelfde uitkomst als wanneer je het met de hand doet. AI is anders. Een AI-tool maakt nieuwe inhoud: een andere zin, een samenvatting, een idee dat niet van jou kwam. Daarom moet je lezer kunnen zien of en hoe je AI gebruikte.
Dat past bij een grondregel van APA 7, die voor elke bron geldt:
De gewone spellingcontrole van Word vermeld je dus niet. Vroeg je ChatGPT of Copilot om je tekst na te lopen, dan wel.
Kort of lang vermelden
Je kiest tussen twee vormen. Welke past, hangt af van wat AI voor je deed.
Kort: AI hielp bij jouw werk
Hielp AI bij iets wat je zelf schreef of las? Bijvoorbeeld bij spelling, een samenvatting, inkorten, vertalen of het ordenen van gegevens. Dan noem je in je tekst welke tool je gebruikte en waarvoor, met de maker en het jaar.
- Voor het nalopen van de spelling is ChatGPT (OpenAI, 2026) gebruikt.
- De samenvatting is gemaakt met hulp van Copilot (Microsoft, 2026).
- Het taalgebruik in hoofdstuk 3 is verbeterd met hulp van DeepL Write (DeepL, 2026).
De naam van de tool staat alleen de eerste keer cursief. Geldt het voor je hele verslag, zet de zin dan in je inleiding. Geldt het voor één hoofdstuk, zet hem daar. In je bronnenlijst komt de tool:
Ontwikkelaar. (jaar). Naam van de tool [Generatieve AI]. https://...
Het jaar dat de tool noemt. Staat er geen jaar, dan het huidige jaar. Geen raadpleegdatum en geen punt achter de link.
Lang: AI schreef of maakte iets
Staat er tekst van AI in je verslag, of een figuur die AI maakte? Dan noem je ook je prompt: de opdracht die je de AI gaf. De hele chat zet je in een bijlage, of je geeft in je bronnenlijst de link naar de chat.
In je tekst, met je prompt
De eerste versie van de onderzoeksvraag is gemaakt met ChatGPT (OpenAI, 2026), met als prompt: “[je prompt]”. De chat staat in Bijlage A.
Hoe je een chat in je lijst zet, lees je bij ChatGPT als bron vermelden. De bijlage maak je met een AI-verantwoording.
Waar AI je mag helpen, en waar niet
Ons standpunt: AI mag meedenken als je opleiding dat toestaat. De keuzes en de inhoud blijven van jou. En je vermeldt wat AI deed, ook als het klein was.
Als je opleiding het toestaat
- Ideeën verzamelen voor je onderwerp
- Een opzet voor je hoofdstukken bespreken
- Je eigen tekst laten nalopen op taal en spelling
- Een moeilijke tekst laten uitleggen die je daarna zelf leest
- Een figuur maken van gegevens die je zelf aanlevert
Niet aan AI overlaten
- Je verslag laten schrijven en inleveren als eigen werk
- Bronnen gebruiken die je niet zelf hebt gelezen
- Cijfers of citaten laten bedenken
- Je reflectie of je eigen mening laten schrijven
- Gegevens invoeren waaraan iemand te herkennen is
Noemt een AI-tool een bron, zoek die dan zelf op voordat je hem gebruikt. AI noemt soms bronnen die niet bestaan. Hoe je dat naloopt, lees je in bronnen van AI nalopen.
Nooit in een AI-tool: persoonsgegevens
Wat je in een AI-tool zet, gaat naar het bedrijf achter die tool. Zet er daarom nooit in:
- namen en andere gegevens waaraan iemand te herkennen is;
- interviews, dossiers of verslagen van gesprekken uit je stage;
- gegevens van je stage of werkgever die niet openbaar zijn.
Wil je een interview laten ordenen? Maak het dan eerst anoniem. Vraag ook of je opleiding of stage een eigen AI-tool heeft voor zulk werk.
Zo wijkt de internationale APA 7 af
APA 7 komt van de American Psychological Association. Die gaf in september 2025 nieuw advies over AI. Hogescholen in Nederland passen het op een paar punten anders toe.
| Onderwerp | Zoals hogescholen het toepassen | Internationale APA 7 |
|---|---|---|
| AI in Word of als zoekmachine | Elk gebruik dat inhoud maakt, vermeld je. AI is geen gereedschap zoals Word. | AI die in gewone software zit, zoals Copilot in Word, hoef je niet te vermelden. AI die je als zoekmachine gebruikt, meestal ook niet. |
| Een bron laten vertalen om hem te lezen | Je noemt de tool kort in je tekst, met de maker en het jaar. | Je vermeldt de AI niet, alleen de bron die je las. |
| Omschrijving in je lijst | [Generatieve AI], en bij een chat [Generatieve AI chat] | [Large language model] of een andere passende omschrijving, en bij een chat [Generative AI chat] |
| Naam van de tool in je tekst | De eerste keer cursief: ChatGPT (OpenAI, 2026) | Recht: ChatGPT (OpenAI, 2025) |
De internationale regels komen van de blog van APA Style: Part 1, Reference formats, Part 2, AI as a search engine en Part 3, Is AI “allowed”?, bekeken op 8 oktober 2026.
Vraagt je opleiding om de internationale APA 7, of om een eigen regel? Volg dan die.
Goed om te weten
Schrijf het meteen op. Noteer bij elk gebruik de tool, de datum en je prompt. Dan is je verantwoording aan het eind snel klaar. De generator maakt er een vermelding en een bijlage van.
Claude, Gemini of Copilot. Die vermeld je op dezelfde manier, met hun eigen maker. Zie Claude, Gemini of Copilot als bron.
Een afbeelding van AI. Een figuur of omslag die AI maakte, vermeld je ook. Hoe, lees je in een afbeelding of figuur van AI vermelden.
Let op. De controle van APAcheck.nl loopt AI-vermeldingen nog niet na. Krijg je bij de vermelding van een AI-tool de melding dat de raadpleegdatum ontbreekt, dan klopt die melding niet: bij AI hoort geen raadpleegdatum.
Veelgestelde vragen
Mag ik ChatGPT gebruiken voor mijn verslag?
Dat bepaalt je opleiding. Kijk in je studiehandleiding of vraag het je docent. Mag het, dan vermeld je in je tekst en je bronnenlijst wat ChatGPT deed: zo vermeld je ChatGPT.
Moet ik vermelden dat ik AI heb gebruikt voor mijn spelling?
Ja. Zoals hogescholen APA 7 toepassen, vermeld je ook een spellingcheck met AI: Voor het nalopen van de spelling is ChatGPT (OpenAI, 2026) gebruikt. De gewone spellingcontrole van Word vermeld je niet.
Mag ik mijn scriptie laten schrijven door AI?
Nee, tekst van AI inleveren alsof je die zelf schreef, mag niet. Je opleiding kan AI wel toestaan voor delen van het werk, zoals ideeën of taal. Wat AI deed, laat je zien in je tekst en in een AI-verantwoording.
Hoe laat ik zien welk deel van mijn verslag van AI komt?
Noem in je tekst de tool, waarvoor je hem gebruikte en je prompt, met de maker en het jaar: (OpenAI, 2026). Zet tekst die je letterlijk overneemt tussen aanhalingstekens, en zet de hele chat in een bijlage of als link in je bronnenlijst.
Mag ik interviews uit mijn stage in ChatGPT zetten?
Nee, niet zoals ze zijn. Namen en details waaraan iemand te herkennen is, gaan nooit in een AI-tool. Maak een interview eerst anoniem, en vraag je opleiding of stage welke tool je ervoor mag gebruiken.
Lees ook
- ChatGPT als bron vermelden volgens APAIn je tekst (OpenAI, 2026), in je lijst de tool of je chat.
- Een AI-verantwoording als bijlage: zo schrijf je hemWelke tool, waarvoor, je prompts en je eigen controle.
- Bronnen van AI nalopen: bestaat de bron wel?Zoek elke bron van AI zelf op voordat je hem gebruikt.
Deze pagina vermelden
Gebruik je deze uitleg als bron? Zo staat hij in je bronnenlijst. De dag waarop je de pagina las, vul je zelf in.
APAcheck.nl. (2026, 8 oktober). AI gebruiken bij je verslag: wat mag, en wat meld je? Geraadpleegd op [datum], van https://www.apacheck.nl/ai/gebruiken
Je hele verslag in één keer nalopen?
De gratis controle kijkt of elke verwijzing in je tekst in je bronnenlijst staat, of je lijst op alfabet staat en of je webbronnen een raadpleegdatum hebben. AI-vermeldingen loopt hij nog niet na.