Prompt, chat of alleen de tool: wat moet er in je verslag als je AI gebruikte?
Je gebruikte ChatGPT bij je verslag en wilt het goed vermelden. Moet je prompt erbij, de hele chat, of alleen de naam van de tool?
Je liet ChatGPT meedenken over je zoektermen. Of je vroeg het om je inleiding korter te maken. Nu wil je het netjes vermelden, maar je leest overal iets anders. Moet je prompt erbij? De hele chat in een bijlage? Of is de naam van de tool genoeg?
Het antwoord heeft drie lagen. Eén ding moet altijd. Eén ding is een advies. En één ding kies je zelf. Daarna lees je waarom een chat met AI geen persoonlijke communicatie is, en wat je opleiding er nog aan toevoegt.
Voorbeeld ChatGPT is het onderwerp, de chat is een voorbeeld. De fouten zijn die van een student.
1. Altijd: de tool, de maker en het jaar
Gebruikte je AI bij je verslag, dan ziet je lezer dat. Dat geldt ook voor een kleine klus, zoals inkorten of de spelling nalopen. Een korte zin in je tekst is genoeg: welke tool, waarvoor, en tussen haakjes de maker en het jaar. De maker is het bedrijf achter de tool, dus OpenAI en niet ChatGPT.
Wel de tool, niet de maker
- Nu
- De inleiding is met ChatGPT ingekort tot 300 woorden.
- Zo moet het
- De inleiding is met ChatGPT (OpenAI, 2026) ingekort tot 300 woorden.
De naam van de tool staat de eerste keer cursief, daarna recht. De verwijzing tussen haakjes is altijd recht.
In je bronnenlijst komt de tool zelf, één keer, ook als je hem vaker gebruikte. Er staat geen raadpleegdatum bij, en nooit z.d.: bij AI weet je altijd in welk jaar je hem gebruikte.
- OpenAI. (2026). ChatGPT [Generatieve AI]. https://chatgpt.com/
Voorbeeld de vermelding van de tool.
Hoe dat bij Claude, Gemini of Copilot gaat, lees je bij Claude, Gemini of Copilot als bron. De vijf delen van de vermelding staan uitgelegd bij ChatGPT als bron vermelden.
2. Een advies: je prompt
Je prompt is de opdracht die je de tool gaf. Die hoeft er niet altijd bij. Het advies geldt in twee gevallen:
- Er staat tekst van de tool in je verslag.
- Je zette AI in als onderzoekstool, bijvoorbeeld voor zoektermen, een onderzoeksvraag of een analyse.
Je prompt laat zien wat de tool precies deed. Zo kan je lezer beoordelen hoe het resultaat tot stand kwam. Je zet hem tussen dubbele aanhalingstekens.
In je tekst, met je prompt
De Engelse zoektermen voor het literatuuronderzoek zijn opgesteld met ChatGPT (OpenAI, 2026), met als prompt: “Geef tien Engelse zoektermen voor wetenschappelijk onderzoek naar de sportdeelname van 65-plussers”.
Wat geel is, vul je zelf in. Neem je tekst van de tool letterlijk over, dan zet je die ook tussen aanhalingstekens, met de verwijzing erbij. Zo ziet je lezer welk deel van jou is en welk deel van de tool. Hoe AI je kan helpen bij zoektermen en analyse, lees je bij AI als onderzoekstool in je scriptie.
3. Je eigen keuze: de hele chat
Wil je dat je lezer het hele gesprek kan nalezen? Dan heb je twee manieren. Je zet de chat in een bijlage, of je maakt in de tool een deellink en zet de chat in je bronnenlijst.
Kies je de link, dan komt de chat in je lijst in plaats van de tool. De vermelding heeft dan de datum van de chat en een titel, en de naam van de tool staat recht achter de omschrijving.
- OpenAI. (2026, 22 oktober). Zoektermen sportdeelname 65-plussers [Generatieve AI chat]. ChatGPT. https://chatgpt.com/share/...
Voorbeeld met een voorbeeldchat. Op de plek van de puntjes staat je eigen deellink. In je tekst: zie voor de volledige chat OpenAI (2026).
Gebruikte je ChatGPT daarnaast voor iets anders, zoals het inkorten van je inleiding? Dan staan de tool en de chat er allebei in. Twee vermeldingen van OpenAI uit hetzelfde jaar krijgen een a en een b, zie dezelfde auteur en hetzelfde jaar.
Een deellink moet blijven werken, dus verwijder de chat niet. Het adres uit je adresbalk werkt vaak alleen voor jou. Hoe je per tool een link maakt die je docent kan openen, staat bij je chat met AI delen.
Iedereen met de link kan meelezen. Wordt je verslag openbaar, bijvoorbeeld in de HBO Kennisbank, dan kan iedereen de chat lezen. Zet er dus niets in wat niet openbaar mag, zoals namen van cliënten of collega’s.
4. Geen persoonlijke communicatie
Een chat voelt als een gesprek. Daarom noemen veel studenten hem persoonlijke communicatie, zoals een mail van een docent. Dat klopt om twee redenen niet.
Persoonlijke communicatie is een gesprek met een persoon, dat je lezer niet zelf kan terugvinden. Bij AI praat er geen persoon met je. En met een deellink kan je docent de chat wel lezen. Persoonlijke communicatie staat alleen in je tekst; een chat met AI komt in je bronnenlijst, als tool of als chat.
Een chat als persoonlijke communicatie
- Nu
- De zoektermen zijn opgesteld met ChatGPT (OpenAI, persoonlijke communicatie, 22 oktober 2026).
- Zo moet het
- De zoektermen zijn opgesteld met ChatGPT (OpenAI, 2026).
In je tekst alleen de maker en het jaar. De tool of de chat komt in je bronnenlijst.
Wat wel persoonlijke communicatie is, zoals een gesprek met je praktijkbegeleider, lees je bij persoonlijke communicatie.
5. Wat je opleiding er nog bij vraagt
Of je AI mag gebruiken, en waarvoor, bepaalt je opleiding. Dat staat los van APA. Sommige opleidingen vragen een AI-verantwoording als bijlage, of een eigen formulier. De APA-regels zelf vragen dat niet. Vraagt je opleiding het wel, dan gaat haar eis voor.
Kijk dus eerst in je opdracht of studiehandleiding. Staat er niets, vraag het dan. Lees ook AI gebruiken bij je verslag. Hoe een verantwoording eruitziet, staat bij een AI-verantwoording als bijlage.
Schrijf het meteen op. Noteer bij elk gebruik de tool, de dag en je prompt. Aan het eind heb je dan alles bij de hand, ook als je opleiding een verantwoording vraagt.
Op een rij
- Moet: de tool in je tekst, met de maker en het jaar, en de tool of de chat in je bronnenlijst.
- Advies: je prompt, als er tekst van AI in je verslag staat of als AI een onderzoekstool was.
- Mag: de hele chat, in een bijlage of met een deellink in je lijst.
- Niet: een chat met AI als persoonlijke communicatie.
Let op. Stelt je opleiding eigen eisen aan AI, zoals een formulier of een verantwoording? Die gaan altijd voor.
Lees verder in de uitleg
Meer op de blog
Dit artikel vermelden
Gebruik je dit artikel als bron? Zo staat het in je bronnenlijst. De dag waarop je het las, vul je zelf in.
APAcheck.nl. (2026, 22 oktober). Prompt, chat of alleen de tool: wat moet er in je verslag als je AI gebruikte? Geraadpleegd op [datum], van https://www.apacheck.nl/blog/prompt-chat-of-tool